Sử dụng mạng xã hội Facebook của sinh viên Hà Nội hiện nay

17/06/2017
     Trong những năm gần đây, mạng xã hội nói chung và Facebook nói riêng phát triển mạnh và thu hút số lượng lớn người sử dụng, chủ yếu là thanh thiếu niên. Bên cạnh nhiều lợi ích mang lại từ mạng xã hội như cung cấp thông tin, giao lưu, bày tỏ cảm xúc,… việc sử dụng các mạng xã hội cũng có thể dẫn đến nhiều vấn đề tiêu cực như việc tiếp cận các thông tin xấu, độc hại, sự lạm dụng thái quá gây mất thời gian, tiền bạc, hiện tượng lừa đảo…. Hà Nội là nơi tập trung lượng sinh viên đông đảo của cả nước. Với sự bùng nổ mạnh mẽ của Facebook trong những năm trở lại đây, vấn đề đặt ra là: Việc sử dụng Mạng xã hội Facebook của sinh viên Hà Nội hiện nay diễn ra như thế nào? Có sự khác biệt về giới trong sử dụng Mạng xã hội Facebook của sinh viên hay không? Những ảnh hưởng của Mạng xã hội Facebook đến sinh viên Hà Nội hiện nay?

     Kết quả nghiên cứu của đề tài cấp cơ sở 2016 của Viện Xã hội học "Sử dụng mạng xã hội Facebook của sinh viên Hà Nội hiện nay (Nghiên cứu trường hợp: Khoa Công tác xã hội, trường Đại học Lao động – Xã hội) ”[1] đã cho thấy Mạng xã hội Facebook là trang Mạng xã hội phổ biến nhất của giới trẻ hiện nay. Sinh viên tham gia sử dụng Mạng xã hội Facebook vì nhiều mục đích khác nhau nhưng chủ yếu nhằm phục vụ mục đích giải trí, giao lưu kết bạn và tìm kiếm thông tin. Đặc biệt, sinh viên trong mẫu nghiên cứu dành một khoảng thời gian tương đối lớn truy cập Mạng xã hội Facebook hàng ngày và coi đây là một công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc gắn kết, tương tác với bạn bè, người thân. Có sự khác biệt khi tham gia sử dụng Mạng xã hội Facebook giữa ngày thường và ngày nghỉ. Đa số sinh viên được phỏng vấn sử dụng Mạng xã hội Facebook vào ngày nghỉ với mức độ nhiều hơn so với ngày thường. Đối tượng tương tác của sinh viên khi sử dụng Mạng xã hội Facebook chủ yếu là bạn bè, gia đình và những đối tượng quen biết ngoài đời thực. Trong đó, bạn bè là đối tượng tương tác thường xuyên nhất được sinh viên lựa chọn khi tham gia sử dụng Mạng xã hội Facebook. Hình thức tương tác phổ biến được sinh viên sử dụng trên Mạng xã hội Facebook là “Like”, “Comment”, “Chat” và “Video call”. Điều này đã giúp sinh viên có thể kết nối trực tiếp với nhau mà không hề tốn bất kì một khoản chi phí nào. Bên cạnh đó, sinh viên còn sử dụng các hình thức tương tác này khi tham gia vào các hội/nhóm trên Mạng xã hội Facebook nhằm tìm hiểu, tìm kiếm thông tin, giao lưu giải trí, phục vụ học tập,…Có sự khác biệt giữa sinh viên nam và sinh viên nữ trong quá trình tham gia sử dụng loại hình Mạng xã hội này. Đặc biệt là khác biệt về mục đích sử dụng và mức độ sử dụng. Cụ thể, sinh viên nữ chủ yếu trò chuyện, tương tác với bạn bè và theo dõi các trang thông tin liên quan đến thời trang, làm đẹp và các thông tin về ẩm thực; trong khi đó, sinh viên nam chủ yếu theo dõi các thông tin thời sự, chính trị, thể thao. Về mức độ tham gia sử dụng Mạng xã hội Facebook, sinh viên nữ trong mẫu nghiên cứu có mức độ sử dụng Mạng xã hội Facebook cao hơn so với sinh viên nam.

     Tham gia sử dụng Mạng xã hội Facebook với những mục đích, mức độ sử dụng khác nhau cũng có những ảnh hưởng khác nhau đối với mỗi sinh viên, trong đó bao gồm cả ảnh hưởng tích cực và tiêu cực. Sinh viên tham gia sử dụng Mạng xã hội Facebook cũng giúp họ tiếp cận được nhiều thông tin phục vụ cho hoạt động học tập, cải thiện đời sống tinh thần, mở rộng các mối quan hệ xã hội, hỗ trợ trong tìm kiếm việc làm, định hướng nghề nghiệp. Tuy nhiên, Mạng xã hội Facebook cũng có những tác động tiêu cực khi sinh viên quá lệ thuộc vào nó, dẫn đến việc thiếu tập trung trong học tập, tâm lý bất ổn khi dừng truy cập Facebook. Bên cạnh đó, những thông tin được đăng tải và chia sẻ ồ ạt, tính xác thực không cao có thể dẫn đến sai lệch hành vi, chuẩn mực của sinh viên khi tiếp nhận thông tin.

     Tóm lại, tham gia Mạng xã hội nói chung, Mạng xã hội Facebook nói riêng đang có những tác động không nhỏ đến tư tưởng, đạo đức, lối sống, nhân cách và hành vi của sinh viên ở cả hai chiều tích cực và tiêu cực. Vì thế, cần phải có những nghiên cứu về các khía cạnh liên quan đến việc sử dụng Mạng xã hội Facebook nhằm giúp giới trẻ nói chung và sinh viên nói riêng tăng cường sử dụng hiệu quả Mạng xã hội này và hạn chế các tác động tiêu cực trong quá trình sử dụng.




[1] Đề tài nghiên cứu cấp cơ sở năm 2016 do Ngô Thị Châm, phòng Văn hóa, Viện Xã hội học làm chủ nhiệm. Báo cáo đề tài được được lưu tại Thư viện của Viện Xã hội học. Địa chỉ: Phòng 902, Tầng 9, Số 1 Liễu Giai - Ba Đình - Hà Nội, Điện thoại: (04) 62730714.​

​​​​

Viện Xã hội học

    Nội dung đang được cập nhật