Chính sách hỗ trợ tái hòa nhập cho người đi xuất khẩu lao động trở về

19/06/2017
Đưa người Việt Nam đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài là một chủ trương lớn của Chính phủ Việt Nam nhằm giải quyết việc làm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng nguồn thu ngoại tệ, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế.
Trong những năm qua, số người Việt Nam đi làm việc tại nước ngoài có xu hướng ngày càng tăng. Tuy nhiên, theo đại diện Cục Quản lý nước ngoài (2014) cho biết, tính đến năm 2014 thì có đến 50/63 tỉnh thành không thống kê được số liệu lao động trở về nước. Bên cạnh đó, chưa có chính sách hỗ trợ đối với nhóm đối tượng này; chưa cung cấp thông tin và hướng dẫn họ đăng ký tìm việc làm phù hợp và phần lớn người lao động về nước tự phải tìm việc và tạo việc làm cho chính mình.
  
     Trước thực trạng trên, Viện Xã hội học đã thực hiện đề tài nghiên cứu “Chính sách hỗ trợ tái hòa nhập cho người đi xuất khẩu lao động trở về”[1] nhằm tìm hiểu về những chính sách hiện hành của Nhà nước cho nhóm đối tượng đi Xuất khẩu lao động trở về, từ đó xác định những khoảng trống của chính sách. Phân tích thực trạng tiếp cận các chính sách hỗ trợ cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài trở về tái hòa nhập với cuộc sống mà cụ thể ở đây là tái hòa nhập về việc làm, vốn và đào tạo kỹ năng, tay nghề. Đề tài đã sử dụng phương pháp tổng quan tài liệu và khảo sát xã hội học tại hai tỉnh Hà Nội và Hải Dương. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy một số điểm đáng chú ý sau.

     Thứ nhất, Việt Nam đã ban hành khá nhiều chính sách và văn bản pháp luật về lao động Việt Nam là việc ở nước ngoài với tập trung chủ yếu vào mục tiêu đưa người đi lao động và tạo điều kiện tốt nhất để người lao động hoàn thành hợp đồng. Trong khi đó, chính sách cho nhóm lao động trở về còn khá ít, tập trung chủ yếu vào vấn đề việc làm và phát triển kinh tế cho nhóm gặp khó khăn, và chưa có nghị định hướng dẫn cụ thể để triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ người lao động trở về.


     Thứ hai, chính sách hỗ trợ việc làm cho lao động trở về chưa phát huy hiệu quả, chính sách hỗ trợ vốn còn hạn chế, và công tác đào tạo nghề chưa được quan tâm đúng mức. Chính sách thường chỉ nêu ra việc hỗ trợ, khuyến khích khá chung chung, trong khi đó nhiều lao động khi trở về nước không nắm được thông tin cơ quan nào hỗ trợ họ và điều kiện để được hỗ trợ là như thế nào.


     Thứ ba, người lao động trở về sau một thời gian làm việc ở nước ngoài vẫn phải quay lại làm những công việc giản đơn. Nhà nước chưa tận dụng được đội ngũ lao động được coi là có tay nghề này; Cuối cùng, các cơ quan đối tác liên quan như doanh nghiệp tuyển chọn lao động đi làm việc ở nước ngoài, hay chính quyền địa phương cũng chưa có chương trình hay chính sách nào hỗ trợ người lao động trở về tiếp cận được việc làm và vốn.


     Từ những kết quả nghiên cứu kể trên, đề tài cho rằng cần phải có chính sách quan tâm hơn đối với nhóm đi lao động ở nước ngoài trở về. Nhà nước cần tiếp tục tiển khai các chính sách hỗ trợ một số lao động trở về gặp khó khăn, nhưng mặt khác, nên nhìn nhận đa số người lao động ở nước ngoài trở về là nhóm có tiềm năng, cần được quan tâm tạo điều kiện để họ phát huy vai trò góp phần phát triển doanh nghiệp và thị trường lao động có chất lượng. Một số ví dụ cụ thể về những biện pháp và chính sách hỗ trợ như: về vấn đề việc làm, cần xây dựng cơ sở dữ liệu bao gồm những thông tin về trình độ tay nghề, kỹ thuật chuyên môn, nhu cầu việc làm của người lao động về nước để khi các doanh nghiệp có nhu cầu có thể dễ dàng truy cập, xem xét tuyển dụng. Về vấn đề vay vốn, nên có chương trình cho vay vốn phát triển doanh nghiệp riêng cho những người đi lao động nước ngoài trở về có năng lực và có đề án kinh doanh triển vọng. Chương trình đào tạo nghề cho người lao động ở nước ngoài trở về cũng cần được chú trọng hơn, không chỉ nhằm giúp họ tái hòa nhập thị trường lao động, môi trường kinh doanh trong nước mà còn hướng tới phát huy tay nghề, kinh nghiệm, ngoại ngữ của nhóm đặc thù này. Ngoài ra,tăng cường ký kết với các quốc gia tuyển dụng lao động để tạo điều kiện cho lao động khi về nước có cơ hội tiếp cận việc làm ở các công ty của quốc gia đó đang hoạt động ở Việt Nam.




[1] Đề tài nghiên cứu cấp cơ sở năm 2016 do Nghiêm Thị Thủy, phòng Dân số và Môi trường - Viện Xã hội học làm chủ nhiệm. Quý độc giả có thể tham khảo toàn văn tại Thư viện của Viện Xã hội học. Địa chỉ: Phòng 902, Tầng 9, Số 1 Liễu Giai - Ba Đình - Hà Nội. Điện thoại liên hệ: (04) 62730714.

​​

Viện Xã hội học

Các tin cũ hơn.............................

    Nội dung đang được cập nhật