Hệ thống chính trị và dân chủ cơ sở

06/11/2017

    Cùng với việc xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền, thực hiện dân chủ hóa đời sống xã hội cũng đang tạo ra những xu hướng mới trong mô hình quản lý và trong nhận thức xã hội. Quá trình dân chủ hóa đời sống xã hội được phản ánh qua việc triển khai rộng khắp Quy chế Dân chủ cơ sở.

 

    Nghiên cứu đầu tiên theo hướng này đã được Viện tiến hành là khảo sát đánh giá về sự kiện Thái Bình. Đây là một hướng nghiên cứu mới, tập trung vào những mối quan hệ giữa người dân và cán bộ, vấn đề phát huy dân chủ cơ sở, công bằng xã hội. Báo cáo khảo sát về sự kiện Thái Bình (tháng 6-7/1997) đã phân tích toàn diện vấn đề này và đề ra những khuyến nghị tới các cơ quan có trách nhiệm. Những phát hiện từ cuộc nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng và thực hành dân chủ nông thôn với những bài học kinh nghiệm sau sự kiện này.


    Tiếp theo là công trình nghiên cứu về Hệ thống Chính trị cơ sở theo yêu cầu của Ban nghiên cứu của Thủ tướng Chính phủ cuối năm 2011, đã góp phần hình thành Đề án về Hệ thống Chính trị cơ sở trình Hội nghị Trung ương 5 (khóa IX). Cuộc nghiên cứu đã thu thập được nhiều thông tin cũng như đã phân tích nội dung có ý nghĩa tham khảo tốt cho Ban soạn thảo Nghị quyết Trung ương V về những vấn đề của Hệ thống Chính trị cơ sở nông thôn. Kết quả nghiên cứu đã được Ban Nghiên cứu của Thủ tướng Chính phủ chính thức ghi nhận.

   

    Nghiên cứu đã nhận diện thực trạng hoạt động của bộ máy chính trị cơ sở và chỉ ra sự phức tạp của quá trình dân chủ hóa ở cơ sở hiện nay. Khoảng cách về kinh tế và vị thế xã hội của các nhóm dân cư ngày càng có xu hướng rộng ra, có thể dẫn đến các mâu thuẫn và xung đột. Dân chủ không tách rời dân trí và dân sinh bởi dân trí và dân sinh là nền tảng để thực hành dân chủ ở cấp độ tương ứng. Trong bối cảnh nông thôn Việt Nam hiện nay, tuy mức sống (dân sinh) và văn hóa, nhận thức (dân trí) của người dân được cải thiện song còn khá hạn chế. Điều này chi phối và quy định hình thức, quy mô, mức độ của thực hành dân chủ, đặc biệt là dân chủ ở cơ sở.

 

Viện Xã hội học

Các tin cũ hơn.............................

    Nội dung đang được cập nhật