Những vấn đề Xã hội học Gia đình

06/11/2017

    Các nghiên cứu của Viện trong 40 năm qua tập trung vào những vấn đề về sự biến đổi gia đình, lý giải phân tích những chiều cạnh của sự biến đổi, và các hệ lụy xã hội của quá trình này dưới tác động của chuyển đổi định hướng giá trị, quá độ dân số, biến đổi hành vi trong quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Phân tích những biến đổi trong cơ cấu gia đình cho thấy sự khác nhau giữa gia đình đô thị và gia đình nông thôn. Từ những đặc điểm gia đình, quy mô gia đình, số con, thu nhập hộ gia đình, nơi cư trú cho đến phân công lao động giữa người vợ và người chồng trong gia đình.

 

    Quy mô gia đình và số lao động trung bình trong hộ gia đình ở đô thị cao hơn so với ở nông thôn. Điều đó không chỉ do ảnh hưởng của những yếu tố nhân khẩu học như mức sinh, tuổi thọ bình quân, mà còn do những yếu tố xã hội khác như mô hình sống chung, điều kiện ở, đất đai, tiếp cận nguồn lực giữa đô thị và nông thôn, đặc biệt sau chính sách khoán hộ.

 

    Những tác động của biến đổi định hướng giá trị, di cư, hậu quả của quá độ giảm sinh dẫn đến sự đa dạng của loại hình và tổ chức gia đình. Có thể nhận thấy những khía cạnh nổi bật của sự biến đổi cơ cấu gia đình qua việc suy giảm quy mô gia đình, phụ nữ làm chủ hộ tăng lên và tỷ lệ hộ gia đình kết hợp và gia đình gốc mở rộng ở khu vực đô thị cao hơn ở nông thôn. Hiện xuất hiện kiểu loại gia đình khuyết thiếu mà chủ yếu là loại hình gia đình phụ nữ đơn thân.

 

    Khi xem xét chức năng xã hội hóa của gia đình, một trong những vấn đề còn ít được nghiên cứu là chức năng xã hội hóa giới. Phân tích quan niệm và thực tế nuôi con của cha mẹ cho thấy sự khác biệt giới trong các chuẩn mực, kỳ vọng, đối xử, và những thành kiến dẫn đến xã hội hóa bất bình đẳng giới vẫn dai dẳng. Quá trình xã hội hóa này dẫn đến sự phát triển nhân cách không cân bằng và không đầy đủ trong cả trẻ em gái và trẻ em trai.

 

    Kết quả chính từ các nghiên cứu xã hội học về gia đình của Viện Xã hội học cho thấy khả năng thích ứng của gia đình trước xu thế của những biến đổi xã hội và kinh tế thị trường, toàn cầu hóa hiện nay, đồng thời mang lại những tác động khác nhau đối với sự phát triển của cá nhân và ổn định của xã hội. Tuy nhiên, thích ứng với những điều kiện xã hội đang biến đổi không phải là như nhau đối với mọi gia đình. Sự tồn tại của những định kiến giới, những khó khăn về kinh tế là những yếu tố dẫn đến bạo lực trong gia đình và bất bình đẳng giới còn tồn tại. Kết quả cho thấy bạo lực gia đình trên cơ sở giới là vấn đề nổi bật qua các nghiên cứu gần đây. Đôi khi những mâu thuẫn giữa vợ và chồng chuyển thành khủng hoảng và bạo lực. Nguyên nhân cơ bản góp phần gia tăng bạo lực trong gia đình là khó khăn về kinh tế và lạm dụng rượu của nam giới.

 

Viện Xã hội học

Các tin cũ hơn.............................

    Nội dung đang được cập nhật