Khuôn mẫu xã hội chi phối ứng xử của người nông dân châu thổ sông Hồng thời kỳ đổi mới

21/12/2020

NGUYỄN ĐỨC CHIỆN

Tóm tắt: Cuộc sống của người nông dân Việt Nam có nhiều thay đổi kể cả vật chất và tinh thần sau gần ba mươi năm thực hiện công cuộc Đổi mới. Không chỉ riêng ở châu thổ sông Hồng mà ở khắp mọi vùng nông thôn trên phạm vi cả nước, chúng ta đang chứng kiến sự hồi phục mạnh mẽ của các khuôn mẫu xã hội bên cạnh thiết chế, định chế xã hội chính thức. Điều đáng quan tâm là những loại hình khuôn mẫu này đang có ảnh hưởng lớn đến ứng xử, hay nói cách khác là đến hành động xã hội của người nông dân, không chỉ trong sinh hoạt đời thường mà cả trong các hoạt động kinh tế của họ.

Câu hỏi đặt ra và cần tìm hiểu là những loại hình khuôn mẫu xã hội nào đang tồn tại và chi phối ứng xử của người nông dân cả nước nói chung cũng như của người nông dân châu thổ sông Hồng nói riêng trong thời Đổi mới? Hơn nữa, những tương tác giữa các cá nhân, nhóm và cộng đồng dựa trên các khuôn mẫu xã hội đó có giúp người nông dân thay đổi cuộc sống hay níu chân họ trong quá trình phát triển hiện nay?

Dựa vào nguồn tài liệu thứ cấp, bài viết bước đầu trả lời cho các câu hỏi trên, nhận diện và lý giải các khuôn mẫu xã hội, chỉ ra những rào cản ảnh hưởng đến tiến trình hiện đại hóa và phát triển nông thôn nước ta hiện nay, qua đó đóng góp một số bằng chứng làm rõ thêm cuộc tranh luận chưa ngã ngũ về bản chất người nông dân Việt Nam đã được dấy lên cách đây gần nửa thế kỷ.

Tải bài viết