Cản trở đối với tầng lớp nông dân trong hệ thống phân tầng xã hội ở Việt Nam hiện nay

21/12/2020

ĐỖ THIÊN KÍNH

Tóm tắt: Bài viết trình bày mô hình phân tầng xã hội ở Việt Nam năm 2010 (qua khai thác nguồn số liệu Điều tra Mức sống Hộ gia đình Việt Nam 2010/VHLSS và kế thừa nghiên cứu từ VHLSS 2002 đến 2008). Kết quả cho thấy, mô hình phân tầng xã hội trong cả nước có dạng hình “Kim tự tháp” với đông đảo nông dân có địa vị kinh tế-xã hội (KT-XH) vào loại thấp nhất nằm ở dưới đáy. Từ mô hình phân tầng xã hội như vậy, đặt ra một số vấn đề cơ bản đối với tầng lớp nông dân như sau:

  • Sự thiếu vắng những vị trí nghề nghiệp ở khu vực các tầng lớp trung lưu đã cản trở và ràng buộc đối với quá trình chuyển dịch về địa vị KT-XH để đi lên tầng lớp cao hơn của người nông dân.
  • Tầng lớp nông dân đông đảo ở dưới đáy hình kim tự tháp cho thấy nguy cơ sẽ sinh ra thế hệ nông dân cũng đông đảo trong tương lai, nếu không có những thay đổi căn bản về cơ cấu kinh tế. Tầng lớp nông dân là lực cản “níu kéo” đối với thế hệ con cái của họ.
  • Bất bình đẳng ngày càng tăng giữa các tầng lớp xã hội và xu hướng trở thành mô hình phân tầng hai cực.

Từ những vấn đề cơ bản đặt ra nêu trên, bài viết đưa ra khuyến nghị cần thiết phải chủ động tích cực xây dựng mô hình xã hội trung lưu trong quá trình công nghiệp hóa ở Việt Nam hiện nay.

Từ khóa: phân tầng xã hội, tầng lớp nông dân, mô hình xã hội, cấu trúc xã hội

Tải tóm tắt