Sự phát triển lý thuyết trong nghiên cứu xã hội học từ lý thuyết về "quan hệ xã hội" và "cấu trúc xã hội" đến lý thuyết về "thực tiễn xã hội"

21/12/2020

NGUYỄN ĐỨC TRUYẾN

Tóm tắt: Từ giữa thế kỷ 20, vấn đề "quan hệ xã hội" trở thành mối quan tâm hàng đầu của các môn khoa học xã hội và chính trị. Bởi vì các quan hệ xã hội, theo chủ nghĩa cấu trúc là những phương tiện hay chất liệu tạo nên các cấu trúc hay tổ chức xã hội ở mọi cấp độ vi mô hay vĩ mô. Tuy nhiên cũng chính vì các quan hệ xã hội là những công cụ cấu trúc hóa nên chúng cũng đồng thời mang đặc trưng định chế hóa, trở thành những thiết chế hay ràng buộc xã hội, quy định những hành vi hay thực tiễn xã hội của con người. Tính quyết định của các cấu trúc xã hội và của các quan hệ xã hội ngày càng có xu hướng tuyệt đối hóa vai trò của các trật tự xã hội và của sự tái sản xuất của đời sống xã hội hơn là khẳng định rằng con người vừa là chủ thể vừa là sản phẩm của chính lịch sử của mình.

Xuất phát từ vị trí của các quan hệ xã hội trong lý thuyết xã hội học về sự vận động xã hội, trong bài viết này, bài viết tái hiện lại lược đồ lý thuyết xã hội học đi từ trọng tâm là các quan hệ xã hội hay cấu trúc xã hội sang trọng tâm là các hành vi hay "thực tiễn xã hội".

Từ khóa: lý thuyết xã hội học, quan hệ xã hội, cấu trúc xã hội, thực tiễn xã hội

Tải bài viết