Gia đình, dòng họ và thôn làng với tư cách là các giá trị cơ bản của văn hoá làng Việt

18/12/2020

Mai Văn Hai

Tóm tắt: Công cuộc đổi mới đã dẫn đến nhiều chuyển đổi quan trọng về đời sống kinh tế- xã hội nước ta trong mấy thập niên vừa qua, trong đó có đời sống văn hoá. Với kết quả khảo sát của đề tài: Một số giá trị văn hoá làng việc vùng châu thổ sông Hồng trong bối cảnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, bài viết phân tích và chứng minh hai giả thuyết khoa học sau:  Một là, trong điều kiện kinh tế- xã hội như hiện nay, các giá trị cơ bản của văn hoá làng như gia đình, dòng họ và thôn làng đang giảm dần ý nghĩa đối với người dân nơi làng xã; và hai là, ở các làng xã nào chủ yếu còn sống bằng nông nghiệp thì gia đình, dòng họ và thôn làng vẫn được bảo lưu khá bền vững, trái lại làng xã nào có nghề phụ phát triển, giàu có, đã hoà nhập vào kinh tế thị trường lại chịu tác động mạnh của công nghiệp hoá, hiện đại hoá thì các giá trị này đang bị thử thách mạnh mẽ và mất dần vai trò đó trong đời sống xã hội. Với các phát hiện nghiên cứu từ khảo sát, tác giả bài viết đã chứng minh rằng:  sự lo ngại rằng trong bối cảnh cụng nghiệp hóa, hiện đại hóa và nhất là trong điều kiện của nền kinh tế thị trường như hiện nay, khi mà gia đình, dòng họ và thôn làng đều có sự biến dổi mạnh mẽ về mặt thiết chế thì cũng có sự biến đổi về mặt giá trị theo chiều hướng bị lãng quên và mai một dần là không có cơ sở, giá trị gia đình, dòng họ và thôn làng không chỉ ở khả năng đổi mới và thích ứng, mà còn cả ở sự trường tồn của chúng. Chính trong điều kiện kinh tế - xã hội mới, cụ thể là trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nền kinh tế thị trường mà gia đình, dòng họ và thôn làng đã chứng minh thêm được sức sống của mình, tức là gia đình có thêm ý nghĩa mới mà trước đây chưa hề có.

Từ khóa : nông thôn, gia đình, văn hóa làng Việt

Tải bài viết