Quan niệm về gia đình của người Việt Nam: Nghiên cứu trường hợp tại Yên Bái, Tiền Giang, và Huế

18/12/2020

Vũ Mạnh Lợi

Tóm tắt: Từ "gia đình" có lẽ được dùng nhiều vào loại nhất trong ngôn ngữ hàng ngày và trong nhiều lĩnh vực hoạt động xã hội cũng như trong các nghiên cứu về "gia đình", song hiếm khi nó được định nghĩa rõ ràng. Khái niệm “gia đình” thường được mặc nhiên coi là có ý nghĩa rõ ràng và ai cũng hiểu như ai. Người ta thường dùng từ "gia đình", "hộ gia đình", và "hộ" như những từ đồng nghĩa với sự ngầm hiểu là mọi thành viên trong gia đình đều hiểu ý nghĩa của từ này giống nhau.

Bài viết này trình bày kết quả phân tích thực nghiệm về việc người dân ở ba địa bàn nghiên cứu ở Yên Bái, Tiền Giang, và Huế hiểu từ "gia đình" như thế nào. Kết quả phân tích cho thấy người ta có cách hiểu rất khác nhau về gia đình và ai là thành viên của gia đình họ. Những yếu tố quan trọng tác động đến quan niệm của người dân về việc một người có phải là thành viên của gia đình họ hay không bao gồm giới tính của người trả lời, khoảng cách trong quan hệ hôn nhân hay theo huyết thống, người đó có sống trong hộ hay sống nơi khác, người đó có quan hệ huyết thống với người vợ hay với người chồng, nơi cư trú, và học vấn của người trả lời. Các kết quả nghiên cứu gợi ra nhiều hàm ý lý luận và thực tiễn quan trọng đối với nghiên cứu gia đình ở Việt Nam.

Từ khóa: gia đình, hộ gia đình, gia đình Việt Nam

Tải bài viết