Những suy nghĩ về sự quá độ hướng về một nền kinh tế thị trường

17/12/2020

Francois Houtart

Tóm tắt: Đây là chương thứ tư và cũng được xem như phần kết luận của tác phẩm Hải Vân - chủ nghĩa xã hội và thị trường - Sự quá độ kép của một xã Việt Nam” (Hai Van - socialisme et marché - La double transition d’une commune Vietnamienne) của Francois houtart -  nhà xã hội học người Bỉ nổi tiếng với các công trình nghiên cứu về xã hội học phát triển ở nhiều nước châu á, Châu Phi và Mỹ La tinh. Đặc biệt, ông rất quan tâm đến Việt Nam được ông xem như quê hương thứ hai của mình. Tác phẩm này là sự tiếp nối của một cuốn sách trước của F. Houtart và G. Lemercinier với tựa đề phẩm “Xã hội học về một xã ở Việt Nam - tham gia xã hội, các mô hình văn hoá, gia đình tôn giáo ở xã Hải Vân” vào năm 1983. Công trình này đã được Nhà xuất bản Khoa học xã hội ấn hành năm 2001.

Trong những phản ánh của ông về quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, giáo sư F. Houtart đã phân tích quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế và xã hội xã hội chủ nghĩa bắt đầu vào năm 1945. Sự gia nhập quyết định vào cái lôgích kinh tế mới một cách toàn bộ đã diễn ra bắt đầu từ 1986 với việc vạch ra chính sách đổi mới. Cũng phải một thời gian để cho hệ thống mới đó được vận hành hoàn chỉnh vào thập kỷ những năm 90. Tác giả cũng phân tích một số hệ quả của quá độ dân số nhuư:  sự gia nhập thị trường; sự giảm bao cấp của bộ máy công quyền; sự tăng cường gia đình hạt nhân với tư cách là một đơn vị kinh tế; sự ra đời của những quan hệ xã hội mới; sự thay đổi các tâm tính…

Vấn đề mà công trình nghiên cứu này nêu lên đối với tương lai của xã hội nông thôn Việt Nam không phải là để xem sự mất cân đối xã hội có sẽ xảy ra hay không mà là bao giờ thì nó xảy ra và nó sẽ được quản lý như thế nào? Nhận xét này hữu ích cho các nhà xã hội học, nhà quản lý xã hội và các nhà hoạch định chính sách ở Việt Nam.

Tải bài viết