Góp phần tìm hiểu người nông dân Việt Nam thời kỳ Đổi mới

17/12/2020

MAI HUY BÍCH

Tóm tắt: Nhằm giới thiệu hai lý thuyết về nông dân Việt Nam của J. Scott và S. Popkin (cuốn "Nền kinh tế đạo đức của người nông dân" của J. Scott (1976) và "Người nông dân hợp lý" của S. Popkin (1979))  cho các nhà khoa học xã hội trong nước, bài viết đã trình bày ngắn gọn hai lý thuyết và cuộc tranh luận của họ. Có thể nói, theo quan điểm của Scott, những người nông dân có thái độ thận trọng (theo nghĩa họ không có rủi ro) và đạo đức (nghĩa là tuân theo). Ngược lại, trong mắt Popkin, nông dân là hợp lý (theo nghĩa họ có những lựa chọn hợp lý), và các quy tắc có thể bị phá vỡ.

Sử dụng một số bằng chứng sẵn có, bài viêt lập luận rằng nông dân hành động như những nhà duy lý, đôi khi ở những thời điểm khác lại như các nhà đạo đức. Vì vậy người ta không nên nói về các loại nông dân, thay vào đó, người ta nên nói về các hoạt động của họ - một số hoạt động là hợp lý, và một số đạo đức theo các tình huống. Các hoạt động là những phản ứng đối với các tình huống cụ thể, và vì tình hình thay đổi, nông dân hành động theo những cách khác nhau. Hiện nay, nông dân có tính toán hợp lý và tối đa hóa lợi ích của họ trong các khía cạnh khác nhau của cuộc sống, đang đáp ứng các tình huống, và điều này không phải do các loại hình mà họ thuộc về. Để hiểu được hành động của họ, chúng ta phải tính đến những thay đổi gần đây đã xảy ra ở Việt Nam.

Tải bài viết