Người cao tuổi và sự sắp xếp cuộc sống gia đình hiện nay - tác động của những yếu tố kinh tế - xã hội, văn hóa

17/12/2020

DƯƠNG CHÍ THIỆN

Tóm tắt: Hiện nay, người cao tuổi lựa chọn mô hình sắp xếp cuộc sống cho gia đình và cho bản thân như thế nào để thích ứng và phù hợp với hoàn cảnh kinh tế - xã hội hiện tại là một vấn đề luôn mang tính thời sự. Dựa trên kết quả nghiên cứu của dự án“Nghiên cứu định tính về người cao tuổi ở Việt Nam” tại Hà Nội do UNFPA tài trợ, bài viết đi sâu phân tích các yếu tố kinh tế - xã hội, văn hóa tác động đến sự lựa chọn các mô hình sắp xếp cuộc sống gia đình của người cao tuổi ở Việt Nam hiện nay. Theo đó, mô hình sắp xếp cuộc sống gia đình “sống chung, ăn chung với gia đình một người con trai” vẫn được người cao tuổi lựa chọn, và phù hợp với nhiều đặc điểm về văn hóa và đạo đức xã hội Việt Nam trong truyền thống. Sự lựa chọn mô hình “sống riêng, ăn riêng” ở người cao tuổi thường thấy ở phần lớn những người cao tuổi có nguồn thu nhập khá cao và ổn định, còn khỏe mạnh, ở nhóm tuổi còn trẻ, và nhất là còn đủ cả hai vợ chồng già. Mô hình “sống chung trong một mái nhà, nhưng ăn riêng” giữa cha mẹ già và gia đình con trai làm giảm đi mức độ quá phụ thuộc lẫn nhau giữa cha mẹ già và con cái, tạo ra những khoảng cách nhất định để cho người cao tuổi có được sự “tự do, độc lập” tương đối. Trong khi đó, mô hình “sống chung, ăn chung” với con gái (có thể có hay không có gia đình) là một mô hình ít được người cao tuổi lựa chọn, và thường nằm ngoài sự mong đợi của người cao tuổi.

Tải bài viết