Tình trạng phụ nữ ở một số làng chài ở miền Trung Việt Nam

17/12/2020

Mai Huy Bích

Lê Thị Kim Lan

Tóm tắt: Bài viết đã khảo sát tình trạng của phụ nữ ở hai cộng đồng làng chài: đánh bắt cá và đầm phá. Ở các cộng đồng đánh bắt cá biển, những người đi thuyền buồm và câu cá, phụ nữ thường ở lại bờ và thực hiện các công việc chuẩn bị đi thuyền, chế biến và bán cá. Trong khi đó, ở các làng đánh cá đầm phá, phụ nữ thường tự mình tham gia đánh cá. Trong cả hai cộng đồng làng chài này, sự đóng góp của phụ nữ vào các hoạt động tạo thu nhập của gia đình là rất cần thiết, nhưng vị thế của họ luôn thấp hơn so với nam giới. Họ phải phụ thuộc vào nam giới vì riêng họ không đủ sức chống chọi với sóng gió và sử dụng ngư cụ cơ khí. Trong khi qúa trình khai thác thuỷ sản bị phân hóa rõ rệt theo giới, thì cống hiến kinh tế của phụ nữ cho thu nhập gia đình bị đánh đồng vào một với cả gia đình, do đó bị xóa mờ. Bằng cách ấy, địa vị phụ nữ và hạ thấp. Trong khi đó, họ được xã hội hóa để chấp nhận địa vị thấp kém của mình.

Bài viết cho rằng cách tiếp cận văn hóa đã làm sáng tỏ nhiều điều, nhưng nếu xét quan hệ giới chỉ dưới góc độ văn hóa và xã hội hóa, ta sẽ chỉ đi tìm những chuẩn mực hỗ trợ và tiếp nối nguyên trạng này. Điều đó đúng, nhưng chưa đủ. Bằng chứng dẫn ra trên đây cho thấy ở cả hai loại hình đánh cá, có những ràng buộc về cấu trúc gây bất lợi cho phụ nữ, và ta cần tính đến chúng để bổ sung cho cách tiếp cận văn hóa.

Tải bài viết