Xã hội học: vấn đề nâng cấp và nguyên lý phát triển tri thức

17/12/2020

Lê Ngọc Hùng

Tóm tắt: Tác giả bài viết cho rằng một số cuộc tranh luận về đối tượng nghiên cứu của xã hội học khó đi đến thống nhất là do các bên không đứng trên cùng một cấp độ phân tích và do vậy, để tránh những cuộc tranh luận kém hiệu quả cần phân biệt và làm rõ: khách thể nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, nhiệm vụ và vấn đề nghiên cứu. Ở cấp độ lý thuyết, tương ứng với các cấp độ khách thể, đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu là ba cấp độ lý thuyết: lý thuyết chung, lý thuyết chuyên ngành và lý thuyết cụ thể. Tương quan với các cấp độ nghiên cứu và các cấp độ lý thuyết là ba cấp độ phương pháp xã hội học: phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu, kỹ thuật nghiên cứu và thao tác giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể đã xác định. Liên quan đến việc nâng cấp xã hội học, tác giả cho rằng có thể nâng cao trình độ, chất lượng tri thức xã hội học thông qua cơ chế tổng-tích hợp các yếu tố lý thuyết và yếu tố quan sát, qua việc khai thác mối quan hệ hữu cơ giữa lý thuyết và phương pháp. Có ba nguyên lý phát triển tri thức xã hội học: nguyên lý tiếp cận, nguyên lý quy tắc, nguyên lý chuẩn mực.

Tải bài viết