Biến đổi xã hội và ý thức xã hội qua quá trình hình thành ý thức pháp luật của các nhóm nông dân thuộc một xã đồng bằng sông Hồng

17/12/2020

Nguyễn Đức Truyến

Tóm tắt: Nông thôn nước ta đang trải qua một thời kì biến đổi hết sức sâu sắc và toàn diện. Bài viết đặt ra và tìm cách trả lời cho các câu hỏi:  liệu sự biến đổi ấy đã làm thay đổi về căn bản cơ cấu kinh tế xã hội trong nông thôn hiện nay, tính chất của các quan hệ giữa nông dân và Nhà nước, các hình thức điều hành xã hội,…  từ đó dẫn tới những thay đổi trên mọi mặt chính trị, xã hội và luật pháp theo định hướng xã hội chủ nghĩa hay chưa? Tuy nhiên, một trong những điều quan trọng nhất của những biến đổi xã hội mà tác giả nêu lên, đó là sự biến đổi ý thức của chính những người nông dân, những người đã chủ động tích cực tham gia vào công cuộc đổi mới do Đảng ta đề xướng không chỉ với tư cách là quần chúng mà còn với tư cách là những người sáng tạo, những người thực hiện công cuộc đổi mới đó.  Sự biến đổi ý thức xã hội là yếu tố then chốt để phát triển ý thức pháp luật của người dân.

Hình thức và các cấp độ khác nhau của ý thức pháp luật trong các nhóm nông dân khác nhau ở các vùng nông thôn miền Bắc đã cho thấy cơ chế hình thành của nó. Ý thức về luật pháp không chỉ có thể được tạo ra trong tâm trí của con người mà chỉ bằng giáo dục hay do tuyên truyền, mà còn bởi việc thực hiện nghiêm túc pháp luật như là một thực hành xã hội.

Tải bài viết