Vai trò của mạng lưới xã hội trong quá trình di cư

17/12/2020

Đặng Nguyên Anh

Tóm tắt: Những nghiên cứu về di cư trên thế giới gần đây ngày càng quan tâm đến ảnh hưởng của các yếu tố văn hóa-xã hội đối với di cư. Trong số các yếu tố đó, mạng lưới xã hội đã được xem như một nhân tố quan trọng quyết định toàn bộ quá trình chuyển cư. Ảnh hưởng của mạng lưới xã hội đối với di cư khác nhau theo đặc điểm cá nhân và hộ gia đình, cũng như khác biệt giữa nam và nữ.

Tác giả cho rằng vai trò của mạng lưới xã hội đối với quá trình di cư đặc biệt phù hợp trong việc tìm hiểu nguyên nhân, xu hướng di cư và sự hòa nhập của cư dân tại nơi chuyển đến. Với những khác biệt rõ nét về vai trò giới và giữa nam và nữ trong một xã hội nông nghiệp như Việt Nam, tác giả đồng thời chứng minh rằng những chuẩn mực xã hội ăn sâu trong các giá trị truyền thống đã dẫn đến sự phụ thuộc nhiều hơn của nữ giới vào mạng lưới di cư. Các kết quả nghiên cứu trong bài viết này góp phần đưa ra những khuyến nghị chính sách đối với di cư ở Việt Nam.

Theo đó, chính sách di dân cần trước hết căn cứ vào các nhu cầu kinh tế xã hội của cả hai khu vực nông thôn và thành thị, các mối liên hệ xã hội chặt chẽ giữa vùng xuất cư và vùng nhập cư để có được giải pháp thích hợp đối với di cư. Nhưng dù biện pháp nào đi nữa thì nhu cầu cải thiện cuộc sống cho người dân, di chuyển hay không di chuyển, phải được quán triệt như một mục tiêu cuối cùng trong các quyết sách di cư và phát triển kinh tế-xã hội ở Việt Nam. Điều này hàm chứa rằng đặt di cư trong mối liên hệ với tiến trình phát triển là một cố gắng thiết thực và dài lâu nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội ở nước ta.

Tải bài viết