Qua khảo sát ở Hải Hưng (10-1994) thử gợi lên mấy vấn đề ruộng đất ở nông thôn miền Bắc

16/12/2020

Dương Chí Thiện

Tóm tắt: Thông qua khảo sát xã hội học ở Hải Hưng (10-1994), bài viết đã chỉ ra việc chia lại ruộng đất cho người nông dân theo chỉ thị 03 NQ/TU ngày 28-4-1992 của Thường vụ Tỉnh ủy tỉnh Hải Hưng bộc lộ những hạn chế. Thứ nhất, hình thức chia ruộng đất bình quân không kể sự khác biệt về nhóm tuổi, không phân biệt lao động chính hay lao động phụ trong sản xuất nông nghiệp đã dẫn đến sự bất hợp lý giữa một bên là những người thuộc diện lao động chính ở nông thôn, so với nhóm người được qui ước là lao động phụ và nhóm người hết tuổi lao động, làm nảy sinh sự bất bình đẳng giữa quyền lợi và nghĩa vụ đóng góp xã hội của mỗi người nông dân. Thứ hai, vấn đề người mới sinh ra sau thời điểm chia ruộng 1-4-1993 không có ruộng để chia, điều này dẫn đến sức ép đòi chia lại ruộng đất sẽ tăng cao theo thời gian. Thứ ba, liên quan đến vấn đề di động xã hội ở nông thôn, đối với nhóm người chuyển đi nơi khác hay chuyển đến, họ không phải trả ruộng và không được chia ruộng, điều này cũng sẽ tạo ra sức ép về ruộng đất và xu hướng ngày càng tăng theo thời gian. Thứ tư, ruộng đất được chia vẫn còn quá manh mún dẫn đến hiệu quả kinh tế không cao. Thứ năm, vấn đề chuyển nhượng ruộng đất tuy được luật đất đai khuyến khích nhưng rất hạn chế do tình trạng thiếu việc làm, thừa lao động, thiếu vốn, các văn bản dưới luật chưa có hoặc chưa hoàn chỉnh.

Tải bài viết